recepcja@hotelstyl70.pl +48 32 449 30 00
  • Żur śląski, zacierka i wodzionka – śląskie trio

    Żur śląski, zacierka i wodzionka – śląskie trio

    Tradycyjne śląskie zupy – regionalne specjały ze znakiem jakości

    W ostatnim poście pisaliśmy o nowych, jesiennych przystawkach w karcie menu Restauracji Hotelu Styl 70. Dziś również skupimy się na kulinarnych zagadnieniach, jednak pisać będziemy o tradycyjnych zupach z prawdziwie śląskim rodowodem. Któż z nas nie zajada się z sentymentem aromatycznym, pachnącym żurkiem o charakterystycznym kwaśnym smaku? Z pewnością kojarzymy żurek z kolacją wigilijną, na stołach niektórych domów pojawia się właśnie ta potrawa. A jeśli nie z Wigilią, to z pewnością ze świętami Wielkiej Nocy. Każda pani domu ma swój własny sposób przygotowywania tej zupy, przekazywany z pokolenia na pokolenie. Nic więc dziwnego, że z racji swojej długiej tradycji żur śląski wraz z innymi zupami – wodzionką i zacierką – wpisane zostały na Krajową Listę Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. To szczególne wyróżnienie ponownie udowadnia, że siła i smak potraw tkwią w ich prostocie.

    Od żuru chłop jak z muru!

    Słowo żur wywodzi się z języka niemieckiego (sauer), gdzie oznacza kwaśny, ukiszony, zakwaszony. Potrawa ta była znana w Polsce już w XV wieku i odnosiła się do dania na bazie zakwaszonej mąki. Do dziś podstawą zakwasu na żur jest właśnie mąka żytnia razowa. Od najdawniejszych czasów żur, uważany za tradycyjnie chłopską potrawę, jedzony był przez mieszkańców Śląska w czasach biedy, często kilka razy dziennie. Zupa obowiązkowo gościła na stołach domów śląskich miejscowości w każdą sobotę, a także w okresie Wielkiego Postu czy w czasie jesienno-zimowym. Potrawa kisiła się w specjalnym kamiennym garnku, nazywanym żurokiem. Żur był także powszechnie spożywany podczas powstań śląskich. Zupa występuje pod kilkoma odmianami. Może przybrać wersję postną, gotowaną jedynie na wywarze z jarzyn (żur postny) lub bardziej bogatą, na wywarze z kości i wędzonych żeberek. Tradycyjny żur śląski zabielany jest śmietaną, podawany z pokrojonymi w kostkę lub tłuczonymi ziemniakami (żur żeniaty). Do zupy często dodaje się również wytopiony boczek, czyli skwarki, białą kiełbasę lub jajko. W żurze nie może, oczywiście, zabraknąć aromatycznych przypraw – dużej ilości czosnku, majeranku i suszonych bądź świeżych grzybów.

    Kura górnicza, czyli wodzionka

    Wodzionka, czy też wodzianka, to kolejna bardzo popularna śląska postna zupa, niezwykle łatwa w przygotowaniu. Pomimo swojej prostoty i niewielkiej liczby składników, była chętnie spożywana zarówno w rodzinach chłopskich, jak i robotniczych, biednych, jak i bogatszych. Wodzionka to nic innego jak wrząca, osolona woda, którą zalewa się czerstwy chleb pokrojony na małe kawałki, z dodatkiem przeciśniętego przez praskę lub drobno pokrojonego czosnku, cebuli, masła, słoniny lub smalcu, a niekiedy także śmietany. W zależności od ilości użytego chleba zupa miała mniej lub bardziej gęstą konsystencję. Potrawa wzięła się z potrzeby ludzi do oszczędności oraz przywiązywania ogromnej wagi do tego, aby nic z jedzenia, a zwłaszcza chleb, nie było marnowane. Do dziś dla wielu mieszkańców Śląska wodzionka to smak dzieciństwa i prawdziwy przysmak. Zupa z suszonego chleba często była spożywana jako pierwsze danie w ciągu dnia, a niekiedy traktowana jako główny i jedyny całodzienny posiłek. W niektórych domach wodzionka stanowiła jedną z kilku potraw wigilijnych i jako danie tradycyjne spożywana była z jednego talerza. Pojawiała się też często na stołach podczas Adwentu, Wielkiego Postu i w Środę Popielcową. W śląskich okręgach górniczych wodzionka była ironicznie nazywa kurą górniczą. Dla podkreślenia postnego charakteru zupy ludność zwykła bowiem mawiać, że kura uciekła, a została kurzina.

    Czym chata bogata

    Zacierka to zupa mleczna z niewielkimi kluskami (zacierkami) przygotowywanymi z mąki żytniej, razowej, pszennej lub jęczmiennej. Zupa występuje w wersji śniadaniowej, z pieczywem i masłem, lub obiadowej – podawana jest wówczas z ziemniakami okraszonymi cebulką i tłuszczem. Podobnie jako wodzianka, tak i zacierka była skromnym daniem, spożywanym w codziennej diecie mieszkańców Śląska. Opierała się ona na produktach roślinnych, wytworzonych samodzielnie przez gospodarstwa. Choć mało wykwintna i niezwykle prosta, zacierka cieszy się do dziś ogromną popularnością wśród starszych i młodszych mieszkańców Śląska.

    Hotel Styl 70 wspiera i promuje tradycyjną kuchnię Śląska. W menu restauracyjnym Hotelu klienci znajdą wspomniane zupy z regionu śląskiego: aromatyczny żur podawany z jajkiem i ziemniakami, zacierkę z prażonymi płatkami migdałowymi oraz wodzionkę z tłuczonymi ziemniakami. Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia restauracji Hotelu Styl 70 i degustacji regionalnych potraw!

     

    Źródło zdjęć: Wikipedia

    Dodaj komentarz